ქართული კინოს ისტორია

საქართველოში კინემატოგრაფიის ისტორია იწყება ევროპულის პარალელურად.

1896 წლის 16 ნოემბერი – თბილისის სათავადაზნაურო თეატრი – ნაჩვენები იქნება ლუმიერების სინემატოგრაფი – იუწყებოდნენ თბილისის ქუჩებში გამოკრული აფიშები.

1904 წლიდან კი პირველი სტაციონალური კინოთეატრის “ილუზიონის” გახსნის შემდეგ თბილისში იხსნება მრავალი კინოთეატრი: `აპოლო”, `სკიფი”, `ერანი”, `კოლიზეი”, `სინემა”, `მელენელექტრიკი” და სხვ. საქართველოში კინოგაქირავებით დაკავებული იყვნენ ისეთი ფირმები როგორიცაა ` ჩინეზი”, `ამბროზიო”, `გომონი”, `პატე”, `სოფიო ივანიცკაია და გომონი”.

1908 წლიდან იწყება ქართული კინოფილმების წარმოების ისტორია, რომლის პიონერები იყვნენ ვასილ ამაშუკელი და ალექსანდრე დიღმელოვი. მათ მიერ გადაღებული დოკუმენტური ფილმები ძირითადად ასახავდა საზოგადოებაში მიმდინარე მოვლენებს: `ქვანახშირის ზიდვა აქლემებით”, `ბაქოს ბაზრები”, `ქუთაისის პეიზაჟები” და სხვ.

1908 წელი _ ეს თარიღი ოფიციალურად აღინიშნება ქართული კინოს შექმნის თარიღად.

1812 წ. – ქუთაისი – კინოთეატრი `რადიუმი”- პრემიერა ვასილ ამაშუკელის ფილმისა ` აკაკის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში”- ეს იყო პირველი სრულმეტრაჟიანი ქართული ფილმი, პირველი ფილმი, რომელიც შევიდა მსოფლიოს კინემატოგრაფის ისტორიაში,როგორც საშემსრულებლო ხელოვნების მაღალი ოსტატობითა და ქრონომეტრაჟით…ეს იყო ფსოფლიო კინემატოგრაფიის ისტორიაში პირველი სრულმეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი, რომელსაც ანალოგი ამ დროისტვის არ ჰქონია.

1916 წელს რეჟისორ ალექსანდრე წუწუნავას მიერ გადაღებულ იქნა პირველი სრულმტრაჟიანი მხატვრული (ე.წ. игравой) ფილმი ` ქრისტინე”.

1918 წელს ბელგიური კინოფირმა `ფილმე”-ს მეშვეობით თბილისში არსდება პირველი კინოსტუდია.

1923 წელს ზემოაღნიშნული სტუდიის ბაზაზე არსდება `სახკინმრეწვი”.

1928 წელს იქმნება კინოქრონიკის სექტორი. Aმ პერიოდისთვის საქართველოში უკვე გადაღებული 200 მდე მხატვრული და ქრონიკალური ფილმები.

1930 წელს გადაღებულ იქნა პირველი ანიმაციური ფილმი (`გაზაფხული” – რეჟ. ვლადიმერ მუჯირი).

1932 წელს შეიქმნა პირვლი ხმოვანი მხატვრული ფილმი.

1938 წელს `სახკინმრეწვს” ეწოდა `თბილისის კინოსტუდია”.

1947 წელს გაიხსნა სტერეოკინოს სტუდია,სადაც გადაღებულ იქნა პირველი საბჭოთა სრულმეტრაჟიანი სტერეოსკოპული ფილმი.

1951 წლიდან თბილისის კინოსტუდია იწყებს ფერადი ფილმების წარმოებას.

1953 წელს თბილისის კინოსტუდიას ეწოდა `ქართული ფილმი”.

1956 წლიდან – საქართველოს ტელევიზიის მაუწყებლობის გახსნიდან იწყება სატელევიზიო ფილმების სტუდიის არსებობა.

1958 წელს ჩამოყალიბდა დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების სტუდია.

უცხოელმა კინემატოგრაფისტებმა კარგად იცოდნენ ქართული ფილმების აღსანიშნავი სტილი, გამორჩეული ნიშანი და მხარს უჭერდნენ მათ ავტორებს საერთაშორისო ღონისძიებებზე, არამარტო მათი მაღალი პროფესიონალური უნარ-ჩვევების გამო,არამედ მათი მოქალაქეობრივი სიმამაცეს და ხელოვნებისადმი თავგანწირულ დამოკიდებულებას. თანდათანობით ქართულ კინემატოგრაფიაში გაჩნდა ქართული კინოს ფენომენი.

ქართული კინოს 100 წლიანი ისტორიის მანძილზე შექმნილია 800-მდე სრულმეტრაჟიანი მხატვრული, სატელევიზიო და მოკლემეტრაჟიანი ფილმები,600-მდე დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარი ფილმები და 500-მდე ანიმაციური და თოჯინური ფილმები.

ქართულ კინოში დასაბამიდან დღემდე მოღვაწეობდნენ მსოფლიოში აღიარებული კინემატოგრაფისტები როგორიცაა ალ. წუწუნავა , ა. Dდიღმელოვი,

კ. მარჯანიშვილი, ვ. ბარსკი, ივ. Pერესტიანი, მ. კალატოზოვი (კალატოზიშვილი), ნ. შენგელაია, მ. ჭიაურელი, დ. რონდელი, ვ. ტაბლიაშვილი, ნ. სანიშვილი, რ. ჩხეიძე, ო. იოსელიანი, ე. შენგელაია, ლ. ღოღობერიძე , ს. ფარაჯანოვი, გ. შენგელაია თ. აბულაძე, ირ. კვირიკაძე, ნ. ჯორჯაძე, თ ბაბლუანი და სხვ.

ქართულმა კინომ თავისი არსებობის მანძილზე აღიარება მოიპოვა მსოფლიოს თთქმის ყველა კინოფესტივალსა, თუ ფორუმზე: კანი, ბერლინალე, ომერჰაუზენი, ვენეცია, რომი, და სხბანი და ხვანი.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, საქართველომ განიცადა სერიოზული ეკონომიკური და პოლიტიკური კრიზისი. არ არის გასაკვირი, რომ კრიზისმა გავლენა იქონია კინოინდუსტრიაზე. თექნიკოსები და მსახიობები დაითხოვეს სამსახურიდან. Kინოს მწარმოებელი სამსახურები ან დახურეს, ან მათი დაფინანსება უბრალოდ მინიმუმამდე დაიყვანეს. თთთითქმის 10 წლის მანძილზე კინოსტუდია ქართული ფილმი არ განიცდიდა ტექნიკურ განახლებას და ფილმწარმოება მინიმუმამდე დავიდა.

ამჟამად სახელმწიფო ცდილობს, მხარი დაუჭიროს ქართული ფილმის ინდუსტრიას. ქართული ფილმის ძირითადი შენობის სარესტავრაციო სამუშაოების დიდი ნაწილი უკვე დასრულდა. შენობა რეკონსტრუირებული იქნა თანამედროვე სტანდარტებზე დაყრდნობით. შექმნილია კინოს საპროდუქციო, პოსტსაპროდუქციო უახლესი აპარატურა და ტექნოლოგიები. დღეს-დღეობით თამამად შეიძლება ითქვას, განახლებული `ქართული ფილმი” მზად არის კვლავ ჩაერთოს მსოფლიო კინოინდუსტრიის შექმნისა და განვითარების პროცესში.

ქართული კინო

ქართული კინემატოგრაფია საფუძველს XX საუკუნის დასაწყისში იღებს და მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის, როგორც ქართული კულტურის, ისე ევროპული კინემატოგრაფიის განვითარებაში. სხვადასხვა დროს ქართული კინემატოგრაფიის გამორჩეული წარმომადგენლები იყვნენ და არიან ნიკოლოზ შენგელაია, მიხეილ ჭიაურელი, ოთარ იოსელიანი, სიკო დოლიძე, კოტე მიქაბერიძე, თენგიზ აბულაძე, რევაზ ჩხეიძე, ალექსანდრე რეხვიაშვილი, ელდარ და გიორგი შენგელაიები, რეზო ესაძე, მერაბ კოკოჩაშვილი, ნანა მჭედლიძე, ლანა ღოღობერიძე, ნანა ჯორჯაძე, მიხეილ კობახიძე, გოდერძი ჩოხელი, თემურ ბაბლუანი და სხვანი.

ქართული კინოს ერთ-ერთი უდიდესი თაყვანისმცემელი იყო იტალიელი კინორეჟისორი ფედერიკო ფელინი: “ქართული კინო უჩვეულო ფენომენია, სპეციალური, ფილოსოფიური ნათება, რთული და ამავე დროს ბავშვურად წმინდა და უმანკო. მასში ყველაფერია, რაც მე მატირებს და მინდა გითხრათ, რომ ეს (ჩემი ატირება) არც ისე ადვილია”

ქართული კინოს ისტორია 1908 წლიდან იღებს სათავეს, როდესაც ვასილ ამაშუკელი პირველ ქართულდოკუმენტურ ფილმებს იღებს ბაქოში. მათ შორის იყო „ქართველი სცენის მოღვაწენი“ და „ქვანახშირის გადაზიდვა აქლემებით“.

Hello world!

Welcome to WordPress.com. After you read this, you should delete and write your own post, with a new title above. Or hit Add New on the left (of the admin dashboard) to start a fresh post.

Here are some suggestions for your first post.

  1. You can find new ideas for what to blog about by reading the Daily Post.
  2. Add PressThis to your browser. It creates a new blog post for you about any interesting  page you read on the web.
  3. Make some changes to this page, and then hit preview on the right. You can alway preview any post or edit you before you share it to the world.
This entry was posted on June 17, 2011. 1 Comment